Phi văn hóa Trong số những ca khúc thô thiển và nhảm nhí ấy trước nhất phải kể đến bài “Tình yêu gian dối”. Đây được coi là bài có ca từ tối nghĩa “sốc nhất” bây chừ chuyên giành cho những thanh niên hỏng hóc, với một đoạn đọc rap lời lẽ “chửi rủa” thật “khủng khiếp”: “... Cuộc thế súng đạn nên trái tim cũng phải gang thép ... Người ta nói em ti tiện thì anh cũng không bỏ, máu đổ nhưng yêu vì em mà khổ đau, không sợ trinh nữ, thế mà bây giờ em lại trở mặt, chó chết, lòng của con điếm ôi sao thật khó vẽ. Thế cục không như mơ con đàn bà hai mặt bỏ mình bơ vơ....”.

Ca sĩ ăn mặc phản cảm, hát ca khúc gây sốc. |
Trong bài “Lấy tiền cho gái” thì phần điệp khúc được phổ nhạc từ lời một bài ca dao “thời nay” nghe vừa buồn cười, vừa vô văn hóa: “Bắt thang lên hỏi ông trời, lấy tiền cho gái có đòi được không. Ông trời ổng giải đáp rằng tao còn bị gạt huống chi là mày”. Chưa hết, phần sau của bài hát được “miêu tả” bằng chất ráp việc “tán gái” của một anh chàng bằng những câu chữ khôn xiết thô thiển“... Tôi chở em ra tiệm phở, em ăn phở đặc biệt, tôi ăn tô bún riêu. Tôi bỏ thêm chút mắm, em bỏ thêm chút tiêu .... Em ăn được mấy miếng rồi em chê dở, em kêu một tô khác làm tôi đổ nợ ...”; “.... Vào một buổi chiều tối rủ em coi phim ma, tạo một dịp để tôi dê em mà .... Nhưng không ngờ em cho tôi sặc máu, rủ thêm hai đứa bạn mà em chưa ít, hai con nhỏ xấu hoắc rồi nói đòi đi ăn cháo. Trời đất ! Em chơi tôi vậy sao ? Chạy tới nhà bank tôi bơm thêm chút máu ... Đi coi phim kinh dị mà tụi nó cứ nói, thiệt là khốn nạn, tôi chẳng dê được gì ... Tuy như vậy tôi vẫn không có chấp, chở em tới chỗ tối lợi dụng được hôn em...”.
Sốc và vô ích
Ngoài việc hát như nói những ca từ “bặm trợn” không giống ai, người nghe hát như nghe ca sĩ chửi mắng trên sân khấu. Nam ca sĩ T. H ăn mặc quần áo toàn kim tuyến, tóc tai bù, sau một vòng ưỡn ẹo thiên nhiên “đốp chát”: “Và anh sẽ không bao giờ, không bao giờ anh bỏ em. Và anh sẽ không bao giờ, không bao giờ anh bó tay” (trong bài hát “Không bao giờ anh bó tay”). Với chủ đề “Chuyện đàn ông phụ nữ”, nhiều nhạc sĩ “bất đắc dĩ” qua một đêm cho “ra lò” 2 bài hát với những ca từ kinh dị, khi nghe chẳng khác gì cuộc cãi vã nhau: “Tôi giờ đây như gã si tình đáng thương ... Phụ nữ là thế, ai cũng giống ai ... Phụ nữ là thế, là nỗi đau của tôi ... Làm sao hiểu hết trái tim nữ giới” (bài nữ giới là thế). Rồi một đoạn lời bài hát cực kỳ vô duyên khác trong bài “Tại em mà anh làm đàn ông xấu” có đoạn “Người ta nói đàn ông tốt con gái sẽ không yêu, vị thực thà dễ cho em nhàm. Kể từ đây không vậy đâu. Kể từ đây tôi sẽ sống như bao đàn ông xấu. Tại em mà tôi trở nên đàn ông xấu...”.
Loạn xạ tây-ta
Nhiều bài hát nhạc trẻ hiện tại có những ca từ tây ta lộn lạo. Tức là phần lời của bài hát được tác giả trộn hỗn hợp tiếng Anh - tiếng Việt.
Trong bài “Mất em” có đoạn: “Nếu khi xưa anh không là bạn thân để nói yêu em. Thì hôm nay I don’t cry for you. Thì hôm nay I don’t miss for you. Baby I love you I’m watting for you”. Thay vì những ca từ tinh khiết thực tâm giản dị, dễ hiểu dễ nhớ, thì nhạc sĩ “đổ” ngoại ngữ vào cái “lẩu thập cẩm”, khiến người nghe càng nghe càng tức: “M si la bum. Ba la bum. Ma là goa. Cá la mà lê. Ế ê ê bum. Ba là ê. A cá a mà lề. Không gian như đang quay cuồng. Cùng múa theo điệu Mambo. Từng dòng nhạc hòa điệu trong tim người. Đôi chân ta theo tiếng nhạc. Cùng múa theo điệu Mambo ... M si la bum bum ma dế. Ca la ma bum bum. Ba lê ế ê ề bum bum. Ba dê má lê mà bum bum” trong bài “Um si la bum” v.V....
Không chỉ kém chất lượng ở nội dung mà ngay cả cách đặt tựa ca khúc cũng đã biểu hiện một sự bế tắc trong cách mô tả ý tưởng của nhiều nhạc sĩ trẻ hiện. Trong khi đầu đề chính là “cái nhãn hiệu”, đòi hỏi sự ngắn gọn, bóng bẩy và phải “gói” được nội dung tư tưởng của bài hát thì hiện nay, tên của một ca khúc đơn giản chỉ là một câu nói thường nhật, nghe nực cười chẳng có chút gì hoa mỹ : “Sao lại nhắn nhầm máy anh?”; “Anh chỉ dám nhá máy cho em thôi”, “Cuộc trò chuyện giữa hai người đàn ông”, “Anh chỉ là trò đùa của em”, “OK, mình chia tay”, “Ok, anh sẽ dừng cuộc chơi”, “Hên xui”....
Có thể nói bên cạnh những ca khúc sống mãi với thời gian, thì dòng nhạc thị trường đang len lách khá nhiều những ca khúc nhăng vô bổ, đang bào mòn cảm xúc của một bộ phận thanh niên. Những ca khúc ấy không chỉ không có tác dụng giáo dục tư tưởng và định hướng thẩm mỹ, mà còn có tác hại xấu cho thanh niên, làm lu mờ những giá trị văn hóa vốn lấy giáo dục làm trọng, lấy đạo đức, thanh liêm và có nhân làm nền tảng. Thiết tưởng, đã đến lúc các cơ quan quản lý phải xem lại công tác quản lý văn hóa, song song có “chế tài mạnh” với những loại ca khúc vô ích đang trôi nổi trên thị trường giờ.
Mai Thắng
|