(Ảnh: Hải Nguyễn) Trong cuộc hành trình đưa sự việc này (cũng như những vụ việc tiêu cực khác) ra ánh sáng, thách thức lớn nhất đối với những người viết các bài điều tra chính là những cuộc “đối đầu” với các đối tượng can dự
Nhà báo Vương Hà (bên trái) bàn thảo công việc với chị Hoàng Thị Nguyệt, người đứng đơn trong vụ tố cáo tại bệnh viện Hoài Đức.
Khi chấm dứt cuộc phỏng vấn này, ông Vũ Quốc Hùng nói thêm: Tôi, những người bạn của tôi hứa sẽ sát cánh cùng các bạn để bảo vệ những người như chị Oanh. Khi sự việc mới chỉ được hé mở thì đã có hàng loạt các cuộc điện thoại gọi đến, cả trong, ngoài ngành, thậm chí có người xưng danh “này nọ” để can thiệp vào công việc của chúng tôi. Cũng như một số KTV khác, chị Oanh đã phải làm như vậy dưới áp lực của cấp trên.
Rất may, sau khi cần lao ra đến 3 số báo thì các báo khác tuần tự vào cuộc để cùng nhau “chiến” trên trận chiến nóng bỏng giờ.
Cùng ký với chị còn có chị Hoàng Thị Nguyệt, Khuất Thị Định, Phan Thị Nam Đông, Nguyễn Thị Cường. Tuy nhiên, giám đốc luôn cho rằng tôi thấy cấp dưới ít không phải như đơn tố cáo. Giám đốc Bệnh viện đã cử người đến gia đình nói với chồng chị rằng "nếu dự ký đơn tố giác giám đốc sẽ bị đuổi việc" và yêu cầu làm bản tường trình xin rút chữ ký khỏi đơn tố giác.
Thế nhưng, “đương đầu tránh đâu”… xưa nay vẫn là chuyện đáng buồn. Do đó, chúng tôi tự đặt ra bổn phận phải bảo vệ những người cáo giác.
Tuy nhiên, để tránh những sức ép cho thủ trưởng cơ quan cũng như bản thân, chúng tôi đã không viết loạt bài này dưới dạng kì 1, kì 2, kì 3… hay kiểu “còn nữa” mà viết như thể vụ việc không còn gì để viết nữa, đã dừng lại. Chỉ như vậy, tôi đã cảm nhận rõ, vụ việc thất nhân tâm này là có thật.
Là người trực tiếp đeo đuổi vụ việc, chúng tôi hiểu rất rõ những cầm, công sức không chỉ của những người trực diện tranh đấu mà trong vụ việc này, mà phần rất quan yếu là của những người âm thầm thu thập tài liệu, trong đó người năng nổ nhất là chị Oanh.
Nhưng khác với các KTV khác, vì thấy việc làm này không phù hợp với đạo đức nghề nghiệp, nên chị không làm nữa. Nếu không thì. Chung cục thì họ cũng hiểu ra, họ ủng hộ và đồng hành cùng chúng tôi. Đó thực thụ là điều khiến chúng tôi, những người cầm bút đến hôm nay vẫn day dứt, đau đáu… Về nội dung này, trong bài giải đáp phỏng vấn trên báo cần lao, ông Vũ Quốc Hùng- nguyên UVBCH TU Đảng, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban soát Trung ương- đã nói: “Theo tôi, các cơ quan bảo vệ pháp luật cần cân nhắc giữa lỗi và công của chị Oanh để đưa ra quyết định sáng suốt nhất nhằm bảo vệ cho những người dũng cảm đứng ra tố cáo và để những người có lỗi, có sai trái muốn chuộc lỗi còn dám dừng lại, đủ dũng khí để tố giác.
Nếu không tỉnh ngủ, vô tình chúng ta đã làm hại cho cuộc chiến chống “nội xâm” vốn đã rất cam go, phức tạp. Và nếu quyết định chưa đúng, chúng ta cần dũng cảm sửa sai, như vậy dư luận càng tin tưởng và ủng hộ các cơ quan bảo vệ luật pháp hơn”. Đương nhiên, phải nói rằng, với những phóng viên điều tra chuyện bị gọi điện thoại như thế là chuyện rất thường ngày, không có mới là lạ.
Đó là KTV Hoàng Thị Nguyệt vẫn đang bị tố ngược với đủ phương thức, thủ đoạn. Ông phải thốt lên: Tôi bàng hoàng và cuồng nộ. Đặc biệt, chị Phan Thị Oanh - kỹ thuật viên Trưởng khoa Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa Hoài Đức là người mà tôi muốn nhắc nhiều nhất đến lúc này. Trăn trở với chuyện “bảo vệ người tố cáo” Trong vụ việc này, với dư luận thì coi như đã tạm khép lại khi những người anh dũng tố giác bị động đã được khen thưởng, vinh danh và những người làm sai trái đã bị khởi tố.
GS Trí đã nói rất rõ, dễ hiểu về chừng độ nguy hiểm chết người của vụ “nhân bản”. Tuy nhiên ngay sáng hôm sau, những người ký trong đơn cáo giác đã bị lộ danh tính.
Đọc hồ sơ tôi biết, nếu không có chị Oanh, vững chắc những người tố giác không thể có được những tài liệu rõ ràng, xác thực đến như vậy, trong đó có cả các clip ăn chia tiền “lại quả” của Cty Cổ phần dược Hà Tây, việc “nhân bản” như thế nào… Chính những tài liệu mà chị Oanh thu thập được khiến các đối tượng trong vụ án này không thể chối cãi.
Khi về nhà, chị đã bị chồng và gia đình gây áp lực rất lớn, chị đã phải đến tận nhà giám đốc để làm đơn rút chữ ký. Không chỉ vậy, chị cùng một số chị khác đã thu thập chứng cớ để làm đơn tố cáo gửi tới các cơ quan chức năng.
Thế mà, chị Oanh vẫn bị khởi tố. Thế nên, chúng tôi không thể không băn khoăn, day dứt khi người anh dũng cáo giác lại bị khởi tố, dù rằng trước đó chị cũng có lỗi. Nhưng với chúng tôi, những người anh hùng âm thầm này hiện vẫn phải đấu cuộc chiến có phần còn mệt mỏi, cam go hơn trước kia.
Những cuộc “đối đầu” đầy thách thức Nhà báo Vương Hà khẳng định: Với chúng tôi ở vụ việc này có khá nhiều sức ép. Nhưng tôi cũng thẳng thắn nói rằng vì vụ việc này quá bất nhân nên sẽ chẳng thể bỏ qua, chẳng thể dừng lại được. Đích thực, nếu không bảo vệ được người tố giác thì với chúng tôi “cuộc chiến này” mất nhiều hơn được, hại nhiều hơn lợi bởi nếu người tố cáo không được bảo vệ thì ai sẽ còn anh dũng đứng lên tìm sự thật, bảo vệ sự thực…Niềm tin vào công lý, vào báo chí cũng sẽ giảm sút rất nhiều.
Khi chúng tôi nhận được thông báo ban đầu từ những người tố giác, tôi không khỏi giật mình vì tính chất của vụ việc.
Chỉ đến khi tôi yêu cầu mời thêm trưởng khoa xét nghiệm lên, mặc dầu bà trưởng khoa luôn nói: hồ sơ có thể bị sửa sang, nhưng càng nói mọi việc càng rõ hơn: Bất chấp hậu quả khôn lường cho bệnh nhân, một phiếu xét nghiệm huyết học được khoa Xét nghiệm “nhân bản” để dùng luôn cho 2-5 bệnh nhân, không phân biệt tuổi tác, già trẻ. Không chỉ chúng ta – những người làm báo, mà tôi tin rằng, khi hiểu rõ hơn những việc làm đơn tuyến, thầm lặng nhưng rất hiệu quả chống thụ động của chị Oanh, dư luận sẽ tin có một kết cuộc có hậu với chị.
Cáo giác những việc làm sai lầm ở bệnh viện Hoài Đức, chị Oanh là người trước nhất ký vào đơn. Do đó, tôi đọc rất kỹ hồ sơ, lật đi lật lại vấn đề để tưởng tượng liệu có thể có chuyện “nhân bản” động trời như vậy được không? Sau đó, chúng tôi đưa ra một loạt câu hỏi với những người cáo giác để giám định thông tin. Tuy vậy, chị vẫn âm thầm thu thập bằng chứng. Chị là 1 trong 10 người bị Cơ quan điều tra khởi tố vì có 18 trường hợp trùng phiếu xét nghiệm là chữ ký của chị.
Đó cũng là cách để hạn chế tối đa những cuộc điện thoại “can thiệp”. Nhưng khi đặt vấn đề họp mặt với giám đốc, chúng tôi đã bị khước từ thẳng cánh với lý do: cơ quan điều tra dặn không làm việc với bất cứ ai! Sau khi thuyết phục với lý lẽ rắn chắc, chúng tôi cũng đã có buổi làm việc với giám đốc, phó giám đốc bệnh viện. Thậm chí, họ nỡ tới mức lấy một phiếu xét nghiệm dùng chung cho các bệnh: Bệnh lao phổi, áp xe cạnh hậu môn, viêm ruột thừa… Ngoài những đối tượng trong cuộc, chúng tôi cũng phỏng vấn nhiều chuyên gia khác, trong đó có chuyên gia đầu ngành huyết học - GS-TS Nguyễn Anh Trí - Viện trưởng Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương.
Hà Vân (Ghi). Thành ra, trước khi gặp giám đốc bệnh viện Đa khoa Hoài Đức, chúng tôi đặt ra mọi tình huống, mọi giả định để “đấu trí” với những luận cứ phản bác của lãnh đạo bệnh viện.
