Và cố nhiên, cũng là ở trên giường
Đến khi bài thơ được đăng, bà mừng phát khóc. Khát vọng giao cảm Do đôi tay đã bị co quắp lại, nên muốn cầm cốc nước, bà Thuận phải dùng cả hai tay quặp lại, tạo thành “gọng kìm” để kẹp lấy.
Cứ thế, túc tắc buôn bán đã được hàng chục năm. Có nhiều bè bạn, khiến thôi thấy mình đáng sống hơn rất nhiều lần. Bà kể, hồi còn bé, bà vốn ác cảm với cái nghề “đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành” này lắm, nhưng dường như ông trời đã định sẵn, gắn chặt bà với cái nghề buôn bán. Một chiếc nồi cơm điện cũ đã rơi mất cái nắp được tận dụng làm cả thảy các món, từ kho, luộc đến xào.
Đôi chân của bà không đi được xa, giờ bà chỉ mong mình mở rộng tầm mắt, làm giàu thêm vốn sống bằng cách ấy mà thôi.
Nhưng, “giải thưởng lớn nhất là tình cảm của mọi người đã dành cho tôi. Nhà xuất bản Kim Đồng và Hội Nhà văn Việt Nam đã trao tặng giải B cho tập truyện ngắn đầu tay của bà viết cho các em thiếu nhi mang tiêu đề “Làm chị”.
Tôi trăn trở sớm hôm với câu nói đó, tự nhìn lại mình với chút sức khỏe còn lại và vốn tri thức ít oi học được ở nhà trường.
Chiều tối, ngồi ăn cơm với hai bà, tôi đã không thể nén lòng mình khi thấy hai người không thể dùng đũa mà phải dùng thìa xúc, nhiều khi mãi mà không vớt được miếng rau nào vào bát. Sau đó, gian nhà này đã được hóa giá cho bà. Đang chuyện trò, bỗng bà Thuận ngồi thừ người ra, chẳng nói gì nữa.
Chuyện là, năm 1988, bà đi thăm một nhà văn ở huyện Tiền Hải. Căn phòng trở thành im ắng, chỉ còn tiếng sột soạt của chú mèo tam thể cọ móng vào chiếu. “Lúc đầu còn nhúc nhắc đi lại được, nên dù nặng nhọc, tôi vẫn cầm cố ngoi ngóp nhờ bạn, nhờ người nhà viện trợ đến trường, không vắng buổi học nào.
Bà bảo, mong muốn của mình là có một bộ máy tính nối mạng để vừa lên Internet thu thập thông báo, có vốn sống hơn cho ngòi bút của mình; cũng như thuận lợi hơn tinh khiết tác và gửi bài vở bằng thư điện tử hiệp tác cho các báo. Cùng năm đó, bà được vinh hạnh thu nhận vào Hội Nhà văn thăng bình.
Thơ làm cho riêng mình, để mình đỡ buồn nản, cùng lắm là đọc để bè bạn nghe cho vui, chứ chẳng nghĩ đến rằng mình sẽ thành nhà thơ”. Bà Thục cũng bị căn bệnh tai ác như chị mình, nhưng vẫn có thể đi lại được, tuy rất khó khăn. Rồi khi chế độ bao cấp không còn, bà mở mang mặt hàng nhiều hơn, gia cố lại căn nhà cho vững chắc.
”. Nhà văn khuyên bà mở cửa hàng để tự kiếm sống, song song có dịp xúc tiếp với mọi người, có vốn sống để viết. Đoàn Tất Thảo. Mình sẽ làm gì để tự cứu mình?”. Thơ và. Bà cũng đã đạt được nhiều giải thưởng về văn thơ khác, được UBND tỉnh tặng bằng khen. Và tôi đứng lên. Cửa hàng tạp hóa Dù thường xuyên gửi thơ, văn tới các báo, nhưng những đồng nhuận bút còm cõi, đương nhiên không đủ để trang trải cho cuộc sống.
Đến giờ, bà Thuận vẫn không chồng, không con. Bà kể: “Việc trước nhất là tôi ghi lại cảm xúc của mình về thiên nhiên, gia đình, bè bạn. Bà Thuận và chú mèo tam thể - người bạn luôn gần gũi giúp bà vơi đi nỗi buồn.
Trong bài “Anh - em và thơ”, bà kể về chuyện một “anh” cứ liên tục giục “em” viết thơ, viết về cánh đồng, viết về những dòng sông. Thực hiện xong “động tác thể dục nhẹ”, chú lẹ làng chui vào lòng bà chủ để nằm.
Sự sẻ chia, đồng cảm đó khiến bà mạnh mẽ lên rất nhiều, khiến bà càng mê say hơn với chữ nghĩa. Có thời gian tôi chỉ biết khóc”
Ánh mắt bà Thuận vẫn nhìn ra cửa sổ, ngoài đó, bầu trời đã chuyển sang màu tối sẫm; còn cả hai tay thì khẽ khàng gãi nhẹ vào gáy chú mèo. Từ đó, thơ, văn đã đưa trí tưởng tượng của bà đi khắp mọi nơi, và nhất là đã mang lại cho bà nhiều bạn bè ở mọi miền giang sơn. Mong ước một máy tính nối mạng. Thông cảm với hoàn cảnh của bà, hợp tác xã đã cho mượn gian nhà đang bỏ trống.
Năm 1984, bà đã đạt được thành công lớn. Hệ thống ống nước được thiết kế ngay cạnh giường, nên bà Thục nhặt rau, rồi rửa rau ngay trên giường. Phải gắng lắm tôi mới nghe trọn được câu chuyện, bởi giọng nói của bà rất khó nghe. Tôi bất giác nghĩ: có nhẽ "họ" lại sắp bắt đầu lui vào thế giới tây riêng cố hữu.
Nỗi buồn có lẽ đã giết chết bà, nếu như bà không có khát vọng sống mãnh liệt, khát vọng được giao cảm với cuộc thế bên ngoài bằng những dòng thơ chắt chiu từ cuộc sống đắng chát của mình. Đủ dùng cho cả ngày. Một người bạn của bà “lén lút” gửi thơ của bà lên Báo Thái Bình. Năm 1981, sau khi bài ký viết về chính bản thân mình đăng trên báo Tiền Phong, bà nhận thư sẻ chia đồng cảm của nhiều người.
Bà tự viết về “Tôi”: “Tôi sinh ra ở trên đời/Tuổi thơ đã chịu ngậm ngùi đau thương/Bạn bè lặn ngụp gió sương/Còn tôi trong bốn bức tường lặng im/Gia tài chỉ có con tim/Và đôi mắt với cái nhìn khát khao/Mở hồn cho nắng ùa vào/Chim vui đến hát xôn xang thành vườn/Tôi thầm nhận thấy mùi hương/Và tôi cũng thấy đau thương nguôi dần/Tôi đi xa, tôi về gần/Thơ cho tôi - những đôi chân tuyệt vời”.
Những vần thơ lục bát, những mẩu truyện ngắn, những đoạn tản văn cứ thế lần lượt hiện ra. Nhưng càng lớn, các cơ bắp càng teo đi, tứ chi cứ hao dần, khiến đi lại đối với tôi chẳng khác gì cực hình”. Đến nay, ngoài tập truyện ngắn trên, bà đã xuất bản được 3 tập thơ, đó là “Sợi nắng mong manh”; “Đi tự tim mình” và “Tình bạn, tình thơ”. Bà được bố mẹ đưa đi chạy chữa khắp nơi và rốt cuộc hy vọng sụp đổ, khi các bác sĩ ở Bệnh viện Bạch Mai kết luận đây là một căn bệnh thế giới chưa tìm ra thuốc chữa.
Chú đang rướn người, ra chừng sảng khoái sau bữa ăn ngon. Đọc thơ bà, tôi cảm nhận được một tâm hồn đa cảm, tinh tế, khao khát được thương xót và mở mang lòng mình để yêu mọi người.
Chiếc giường cũng là “nhà bếp” của hai chị em. Nhờ thơ mà có lần tôi được các bạn văn, thơ ở Hội Văn nghệ Lạng Sơn “di dời” tôi ra khỏi chiếc giường để được lên xứ Lạng giao lưu với mọi người, cảm nhận tình cảm tâm thành mọi người dành cho mình, được ngao du sơn thủy, mở rộng tầm mắt. Bà nghe lời khuyên ấy, về loay hoay tìm nơi để mở tiệm. Vô vọng, cô bé Thuận chẳng thiết gì đến học cấp III nữa, sự học bị đứt gánh.
Hiện, bà vẫn viết thơ, tày tay. Đôi cánh thơ Bà kể chuyện mình tự đánh tháo khỏi cái vỏ ốc ủ dột: “Một lần đọc báo, có bài chuyện trò của nguyên Tổng bí thơ Nguyễn Văn Linh tại Hội nghị thanh niên toàn quốc, tôi không nhớ năm nào, trong đó có một câu làm tôi thức tỉnh: Mỗi chúng ta hãy tự cứu mình, trước khi trời cứu.
Bệnh tâm thần teo cơ khiến dây thanh quản bị chèn ép, làm giọng bà bị biến dạng, không tròn vành như người thường nhật. Hằng sáng, hai chị em nhờ bà con chòm xóm mua hộ thịt, rau.
Những lúc rỗi rãi, bà Thuận thường đọc sách, báo để trau dồi thêm cho ngòi bút của mình. Bữa cơm tối chớp nhoáng trôi qua. Gần gụi nhất với bà là cô em gái Nguyễn Thị Thục ở cùng với bà và chú mèo tam thể. Đấy là thời khắc năm 1974. Bà gánh vác nấu nướng, chăm chút vệ sinh cá nhân chủ nghĩa cho chị mình, bởi bà Thuận không thể tự làm những công việc này.
Chính vì tâm cảnh bị động ấy khiến bà ít vận động hơn, lại làm căn bệnh trầm trọng hơn, để rồi sau đó không lâu, khi mới tuổi 20, bà chẳng thể tự đi, mà phải làm bạn với chiếc giường. , Để rồi, ở hai câu cuối, “em” như muốn giận dỗi: “Chỉ giục em thôi, anh đâu có biết/Quên giục trái tim mình khẩn thiết với tình em”.
“Cái mặc cảm “chuông khánh còn chẳng ăn ai”, huống chi là người khuyết tật như mình đã giam tôi trong bốn bức tường. Thơ đã tạo ra một bầu khí quyển bao bọc quanh bà, để bà được hít thở, được cảm nhận cuộc sống bằng bít tất cảm quan của mình.
Thế nhưng, bạn bè của bà thì nghĩ trái lại. Nguồn thu chính yếu của bà là cái quán tạp hóa, và cũng là nơi ở của bà.
